పంట బీమా (PMFBY) 2026: ప్రీమియం కేవలం 1.5%–2% – ఏ నష్టాలకు బీమా వస్తుంది, ఎలా నమోదు చేయాలి, క్లెయిమ్ ఎలా? (రైతులకు పూర్తి గైడ్)
ప్రధాన మంత్రి ఫసల్ బీమా యోజన (PMFBY) కేంద్ర ప్రభుత్వ పంట బీమా పథకం. కరువు, వరదలు, తుఫానులు, వడగండ్లు, చీడపీడలు, అకాల వర్షాల వల్ల పంట నష్టపోతే రైతుకు పరిహారం అందుతుంది. రైతు చెల్లించాల్సిన ప్రీమియం చాలా తక్కువ — మిగిలినది కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు భరిస్తాయి.
📌 తాజా సమాచారం (కేంద్ర ప్రభుత్వం, 29 ఆగస్టు 2026): ఖరీఫ్ 2026లో PMFBY 25 రాష్ట్రాలు / కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో అమలవుతోంది. 27 ఆగస్టు 2026 నాటికి 241.38 లక్షల మంది రైతులు బీమా చేయించుకున్నారు. 2026-27కి పథకానికి ₹12,200 కోట్లు కేటాయించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఖరీఫ్ 2022 నుండి PMFBYలో తిరిగి చేరింది.
రైతు చెల్లించాల్సిన ప్రీమియం
| పంట / సీజన్ | రైతు ప్రీమియం (గరిష్ఠం) |
|---|---|
| ఖరీఫ్ – ఆహార ధాన్యాలు, నూనెగింజలు | బీమా మొత్తంలో 2% |
| రబీ – ఆహార ధాన్యాలు, నూనెగింజలు | 1.5% |
| వాణిజ్య, ఉద్యాన పంటలు | 5% |
మిగిలిన ప్రీమియంను కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు 50:50 నిష్పత్తిలో భరిస్తాయి. ఉదాహరణకు బీమా మొత్తం ₹50,000 అయితే ఖరీఫ్‌లో రైతు వాటా గరిష్ఠంగా ₹1,000 (2%) మాత్రమే.
ఏ నష్టాలకు బీమా వస్తుంది?
- నిలబడి ఉన్న పంట నష్టం: కరువు, వరదలు, ముంపు, తుఫాను, వడగండ్లు, పిడుగులు, చీడపీడలు, తెగుళ్లు వంటి సహజ విపత్తుల వల్ల దిగుబడి తగ్గితే.
- విత్తనం వేయలేకపోవడం (Prevented Sowing): ఖర్చు పెట్టి కూడా ప్రతికూల వాతావరణం వల్ల విత్తలేకపోతే, బీమా మొత్తంలో గరిష్ఠంగా 25% వరకు క్లెయిమ్.
- కోత తర్వాత నష్టం: కోసి పొలంలో ఆరబెట్టిన ("cut-and-spread") పంటకు కోత తర్వాత 14 రోజుల వరకు తుఫాను, అకాల వర్షాల నష్టానికి కవరేజ్.
- స్థానిక విపత్తులు: వడగండ్లు, కొండచరియలు, ముంపు, క్లౌడ్ బర్స్ట్, సహజ అగ్నిప్రమాదం వల్ల ఒక్కో పొలానికి జరిగిన నష్టం (నిర్దిష్ట షరతులతో).
బీమా రాని నష్టాలు: యుద్ధం, అణు ప్రమాదాలు, అల్లర్లు, దొంగతనం, నివారించగలిగే ఇతర ప్రమాదాలు.
ఎవరు నమోదు చేసుకోవచ్చు?
- పంట రుణం ఉన్న రైతులు (Loanee): బ్యాంకుల నుండి సీజనల్ పంట రుణం / యాక్టివ్ KCC ఉన్నవారి ప్రీమియంను బ్యాంకే రుణం నుండి కట్ చేసి జమ చేస్తుంది.
- రుణం లేని రైతులు (Non-loanee): స్వచ్ఛందంగా నమోదు చేసుకోవచ్చు. గత 10 ఏళ్లలో సగటున 50% మంది రైతులు ఇలా స్వచ్ఛందంగానే చేరారని కేంద్రం చెబుతోంది.
ఎలా నమోదు చేయాలి?
- మీ బ్యాంకు శాఖ, కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ (CSC/మీసేవ) లేదా అధికారిక వెబ్‌సైట్ pmfby.gov.in ద్వారా నమోదు చేయవచ్చు. ఏపీలో రైతు సేవా కేంద్రం (RSK) వద్ద కూడా సమాచారం పొందవచ్చు.
- సాధారణంగా అవసరమయ్యేవి: ఆధార్, బ్యాంకు ఖాతా వివరాలు, భూమి రికార్డులు / సాగు ధృవీకరణ, విత్తిన పంట వివరాలు.
- గడువు: ప్రతి సీజన్‌కు, ప్రతి పంటకు గడువును రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నోటిఫై చేస్తుంది. ఖరీఫ్ 2026 నమోదు గడువు ముగిసింది; రబీ 2026-27 నమోదు గడువు కోసం మీ బ్యాంకు, RSK / వ్యవసాయ అధికారి లేదా pmfby.gov.in చూడండి.
పంట నష్టం జరిగితే – 72 గంటల్లో తెలియజేయండి
స్థానిక విపత్తులు (వడగండ్లు, ముంపు మొదలైనవి), కోత తర్వాత నష్టాల విషయంలో నష్టం జరిగిన 72 గంటల్లోపు తెలియజేయాలి — ఆలస్యమైతే క్లెయిమ్ తిరస్కరించబడే అవకాశం ఉంది. తెలియజేసే మార్గాలు:
- కృషి రక్షక్ హెల్ప్లైన్: 14447 (టోల్ ఫ్రీ) — పేరు, పాలసీ / దరఖాస్తు నంబర్, పంట, నష్టం వివరాలు చెప్పండి; SMS ద్వారా టికెట్ నంబర్ వస్తుంది.
- Crop Insurance యాప్
- మీ బ్యాంకు, CSC లేదా స్థానిక వ్యవసాయ అధికారి కార్యాలయం
కరువు, విస్తృత వరదల వంటి పెద్ద స్థాయి నష్టాలను పంట కోత ప్రయోగాల (crop cutting experiments) దిగుబడి డేటా ఆధారంగా ఆ ప్రాంతం మొత్తానికి లెక్కిస్తారు — వాటికి వ్యక్తిగత నివేదన అవసరం లేదని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
తెలంగాణ రైతులకు గమనిక
కేంద్ర ప్రభుత్వం 29 ఆగస్టు 2026న విడుదల చేసిన PMFBY నివేదికలో తిరిగి చేరిన రాష్ట్రాల జాబితాలో తెలంగాణ పేరు లేదు. తెలంగాణలో ఈ సీజన్ పంట బీమా వివరాల కోసం మీ వ్యవసాయ విస్తరణ అధికారి (AEO) లేదా మండల వ్యవసాయ అధికారిని సంప్రదించండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
❓ పంట బీమాకు రైతు ఎంత ప్రీమియం కట్టాలి?
ఖరీఫ్ ఆహార / నూనెగింజల పంటలకు గరిష్ఠంగా 2%, రబీకి 1.5%, వాణిజ్య / ఉద్యాన పంటలకు 5%.
❓ పంట నష్టం జరిగితే ఎవరికి చెప్పాలి?
72 గంటల్లోపు కృషి రక్షక్ హెల్ప్లైన్ 14447 కు, లేదా Crop Insurance యాప్, బ్యాంకు, వ్యవసాయ అధికారి ద్వారా.
❓ పంట రుణం లేకపోయినా బీమా చేయించుకోవచ్చా?
అవును. రుణం లేని రైతులు బ్యాంకు, CSC లేదా pmfby.gov.in ద్వారా స్వచ్ఛందంగా నమోదు చేసుకోవచ్చు.
❓ కోసిన తర్వాత వర్షానికి పంట పాడైతే బీమా వస్తుందా?
పొలంలో ఆరబెట్టిన పంటకు కోత తర్వాత 14 రోజుల వరకు తుఫాను, అకాల వర్షాల నష్టానికి కవరేజ్ ఉంటుంది.
❓ ఏపీలో PMFBY అమలవుతోందా?
అవును. కేంద్ర ప్రభుత్వ సమాచారం ప్రకారం ఆంధ్రప్రదేశ్ ఖరీఫ్ 2022 నుండి PMFBYలో తిరిగి చేరింది.
📚 ఇతర గైడ్లు: PM-Kisan · అన్నదాత సుఖీభవ · రైతు భరోసా · MSP 2026-27
మూలాలు: PIB – PMFBY నివేదిక, 29 ఆగస్టు 2026; pmfby.gov.in; 72 గంటల నియమం: Tribune, PTI వార్తలు. 15 అక్టోబర్ 2026న పరిశీలించాం. ఇది ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్ కాదు — మీ రాష్ట్ర నోటిఫికేషన్‌ను తప్పక చూడండి. నిరాకరణ